Rtęć (Hg)
Własności

Zatrucie rtęcią to:, zaburzenia widzenia i świadomości, stany dezorientacji i zagubienia, nagminne zapominanie, nerwowość Około 10 % rtęci wprowadzanej do organizmu przez pokarm, skórę i płuca dostaje się do mózgu i tam się gromadzi. Wypiera z tkanki mózgowej cynk, a następnie przenika do jąder komórkowych i niszczy materiał genetyczny.

Dawka

Dawka z pożywieniem 23-120 ug/dzień (w Polsce), dopuszczalna 70 ug/dzień.

Nadmiar

Najsilniejszy szkodliwy wpływ rtęci dotyczy ośrodkowego układu nerwowego.. Szkodliwe działanie rtęci jest bardzo trwałe, ponieważ związki rtęci łącza się z enzymami. Rtęć wywiera ujemny wpływ na błonę komórkowa, blokując przepuszczalność błon komórkowych. Stany chorobowe związane z toksycznym działaniem rtęci to bezsenność, zawroty głowy, zmęczenie, stany depresyjne, osłabienie pamięci i koordynacji ruchów, osłabienie ostrości wzroku i słuchu, labilność emocjonalna, drżenie rąk. Jest to pierwiastek silnie toksyczny. Powoduje uszkodzenie nerek, nadciśnienie, deformuje kości, powoduje zmiany nowotworowe. Działanie toksyczne wiąże się z powinowactwem do grup tiolowych, karboksylowych i aminowych aminokwasów i polega na blokowaniu biochemicznych funkcji tych związków. Rtęć i jej związki łatwo przenikają przez łożysko, stanowią więc duże zagrożenie dla zarodka. Interakcje między pierwiastkami modyfikują częściowo toksyczne działanie rtęci. Selen wykazuje podobne powinowactwo do aktywnych grup białek i aminokwasów, ogranicza więc łącznie się ich z rtęcią, (zmniejszając jej toksyczność). Antagonistyczny wpływ kadmu i cynku jest przypuszczalnie sprzężony z działaniem selenu. Przy nadmiernym stężeniu rtęci antagonizm polega na obniżaniu zawartości jodu w tarczycy. Pomimo, że określono dopuszczalne dawki rtęci dla człowieka, nie są znane dokładne granice tolerancji na różne następcze skutki długiego działania niskich stężeń. Średnie pobieranie przez dorosłego człowieka oblicza się na 20mg/dzień, ale w Polsce wynosi najczęściej 9-33mg. Dopuszczalne tygodniowe pobieranie rtęci ustalono na 300mg, w tym do 200 mg metylortęci, a dzienne - 43 mg (WHO 1972). Średnie tygodniowe pobieranie rtęci przez młodzież w Polsce, w latach 1981/83 wynosiło od 6 do 89 mg i było nieco większe od ilości rtęci pobieranej przez dzieci.